تصویب لایحه شفافیت: یک موفقیت کوچک

روزنامه ایران پنج شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۸ ساعت ۰:۴۲

محمد فاضلی
عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی
فساد پدیده پیچیده ای است و به میزان پیچیدگی اش، مقابله با آن نیز نیازمند راهبردهای متفاوتی است. شفافیت یکی از ملزومات مقابله با فساد است.
یکی از علل اهمیت مقابله با فساد، بی اعتمادی ناشی از آن است. فساد پایه های اعتماد میان مردم و حاکمیت سیاسی را متزلزل کرده و به تدریج به سایر عرصه ها نیز گسترش می یابد. مطالعات گسترده درباره پیامدهای فساد نشان می دهند بی اعتمادی و در پی آن فروریختن مشروعیت نظام های سیاسی از عواقب خطرناک گسترش فساد است.
رویکردی که در چند دهه گذشته برای مقابله با فساد در پیش گرفته شده، مبارزه با معلول ها و حتی گاه سرزنش اخلاقی مفسدان و توصیه به دوری کردن از فساد بر اساس اصول اخلاقی است. این رویکرد هنوز هم در فضای ذهنی سیاستمداران و جامعه چیرگی دارد. نشانه غلبه این رویکرد را می توان در توزیع رانت های گسترده و بعد تلاش برای برخورد با رانت خواران مشاهده کرد.
مقادیر زیادی ارز با قیمت ارزان- 4200 تومان- توزیع می شود و آن گاه که دریافت کنندگان کالاهای وارداتی با این ارز را به قیمت های بازار می فروشند یا به صورت های دیگر از آن سوء استفاده می کنند، غر زدن سیاستگذار شروع می شود و در پی آن برخوردهای قضایی شروع می شود. سیاستگذار در عرصه های دیگر نیز عمدتاً تاکنون به همین شیوه رفتار کرده است.
خبر خوب این است که در یکی از معدود موارد سال های اخیر، سیاستگذار از حد و مرز معلول کشی فراتر رفته و اقدامی در راستای مبارزه با علت ها انجام داده است. «لایحه جامع شفافیت» دیروز در هیأت دولت به تصویب رسید. امید است که در مجلس تغییری نکند و اگر تغییر می کند بهبود یابد، نه آنکه همچون موارد ...