زیبایی توکل

روزنامه شهروند پنج شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۸ ساعت ۲۱:۴۷

محمدحسین بخشیان کارشناس مذهبی
دعای روز دهم ماه مبارک رمضان با بحث زیبای توکل آغاز می شود. توکل به معنای اظهار ناتوانی در کاری و اعتمادکردن به دیگری است. به گفته مرحوم نراقی در
جامع السعادات، توکل در فرهنگ دینی آن است که انسان تنها خداوند را تاثیرگذار در هستی بداند؛ از این رو تنها به او اعتماد و از غیر او قطع امید می کند و امور خود را به او وامی گذارد.
علامه طباطبایی نیز توکل را آن دانسته است که در امور تنها خداوند را موثر بدانیم. شیخ صدوق در معانی الاخبار حدیثی از پیامبر اسلام(ص) نقل کرده که طبق آن، توکل آن است که انسان بداند آفریدگان هیچ سود و زیانی برای او ندارند و فقط به خداوند امیدوار باشد و از غیر او نترسد و تنها برای او کار کند.
توکل از فضائل اخلاقی و منازل سیر و سلوک به معنای واگذاری امور به خدا و اعتماد به او است و این که او را تنها موثر در وجود بداند. قرآن توکل را لازمه ایمان دانسته است. احادیث آن را از ارکان ایمان معرفی کرده اند. برخی از علما، یکسان بودن حال انسان قبل و بعد از به دست آوردن مال یا از دست دادن آن را نشانه وجود توکل در وجود آدمی دانسته اند.
بالاترین مرتبه توکل این است که انسان همه امور خود را به خدا واگذار کند و در برابر خدا اراده ای برای خود قایل نباشد و چیزی را بپسندد که خدا برای او رقم می زند. درجه توکل هر فردی به درجه ایمان و توحیدباوری او بستگی دارد.
در لسان علمای اخلاق در دین اسلام، توکل با کار و تلاش و توحید افعالی منافاتی ندارد، زیرا اسباب و علل ظاهری تأثیر مستقل ندارد و تأثیر آنها بسته به مشیت الهی و در طول قدرت خداست. برای توکل آثاری همچون کفایت رزق، آسان شدن کارها و عزت در برابر غیر ...