حج؛ عرصه همگرایی و واگرایی حسنیان و عباسیان (از اواخر عهد اموی تا پایان اولین دورۀ قیام های حسنی)

دریافت خبر : دوشنبه 02 بهمن 1396 ساعت 3:51

حج؛ عرصه همگرایی و واگرایی حسنیان و عباسیان (از اواخر عهد اموی تا پایان اولین دورۀ قیام های حسنی)
مناسک حج در آیین اسلام، فرصتی بی بدیل برای تزکیۀ نفس انسان ها، مایۀ ایجاد وحدت در امت اسلامی و اثرات سازندۀ بی شمار دیگر است.

چکیده :
مناسک حج در آیین اسلام، فرصتی بی بدیل برای تزکیۀ نفس انسان ها، مایۀ ایجاد وحدت در امت اسلامی و اثرات سازندۀ بی شمار دیگر است. این فریضۀ دینی که پیامبر اسلام6 و ائمه: بر انجام آن تأکیدی ویژه داشتند، در زمانی کوتاه پس از درگذشت رسول خدا6 به ابزاری برای جهت دهی به اهداف سیاسی حاکمیت و نیز مخالفان آن تبدیل شد. تناقض رویکرد عامه مسلمانان به حج، با آن چه هدف طبقۀ حاکم و گروه های رقیب آن از حج گزاری در دوره های مختلف تاریخ اسلام بوده، برای پژوهشگران حوزۀ تاریخ، مسئله ای تأمل برانگیز است. با توجه به خیزش حسنیان و عباسیان برای کسب قدرت از اواخر خلافت امویان و امکان بهره وری آن ها از موسم حج در جهت پیشبرد اهدافشان، پژوهش حاضر بر آن است که به روش توصیفی ـ تحلیلی، به این پرسش اساسی پاسخ دهد که شیوه های بهره گیری عباسیان و حسنیان، از اواخر دورۀ اموی تا پایان اولین دورۀ قیام های سادات حسنی، از موسم حج چگونه بوده است؟
فرضیۀ مقاله آن است که در اواخر دورۀ مروانی، موسم حج فرصتی برای دیدار، تجدید پیمان و برنامه ریزی علیه حاکمیت (عرصۀ همگرایی دو طیف اقتدارطلب) بود؛ اما پس از روی کار آمدن عباسیان، به ابزاری برای کنترل فعالیت های سیاسی سادات حسنی از سوی حاکمیت و اغتنام فرصتی برای رازگشایی سیاست انحرافی عباسیان و حتی تمایل به حذف آنان از سوی هواداران حسنیان (واگرایی دو طیف رقیب) بدل شد.
واژه های کلیدی: سادات حسنی، عباسیان، موسم حج، همگرایی، واگرایی.
نویسنده:
لیلا نجفیان رضوی: استادیار دانشگاه فردوسی مشهد
پژوهش نامه تاریخ اسلام – سال هفتم، شماره 25، بهار 1396.
برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.

اخبار پیشنهادی:
    حج؛ عرصه همگرایی و واگرایی حسنیان و عباسیان (از اواخر عهد اموی تا پایان اولین دورۀ قیام های حسنی)
    •   
    • به اشتراک گذاری :
    • facebook
    •  
    • twitter
    •  
    • کلوب
    •  
    • افسران
    •  
    • فیس نما
    •  
    • لینکیداین
    •  
    • googleplus
    •  
    • googleplus
    •  
    • telegram
    اشتراک در خبرنامه تی نیوز

    با عضویت در خبرنامه تی نیوز می توانید روزانه خبرهای روز را در ایمیل خود مشاهده کنید

    @

    آخرین اخبار عمومیبستن

    مشاهده همه اخباراخبار عمومی ←

    آخرین اخبار فارس نیوز بستن

    مشاهده همه اخباراخبار فارس نیوز←