علل ظهور و تکوین گروه های تکفیری در جهان اسلام

دریافت خبر : سه‌شنبه 26 تیر 1397 ساعت 2:58
یافته های این پژوهش نشان می دهند که گروه های تکفیری پدیده نوظهوری نبوده و در واقع امتداد فکری و زمینه ای خوارج هستند.

چکیده
جهان اسلام در دهه های اخیر بیش از هر زمان دیگری با رشد اندیشه های تکفیری مواجه است. وهابیت در عربستان، سپاه صحابه در پاکستان، القاعده و داعش در بخش های زیادی از خاورمیانه ظهور کرده است. یافته های این پژوهش نشان می دهند که گروه های تکفیری پدیده نوظهوری نبوده و در واقع امتداد فکری و زمینه ای خوارج هستند. جهان اسلام از نخستین دهه های پیدایش به سه جریان کلی اهل سنت، شیعه و خوارج تقسیم شد و این تقسیم بندی کلان هنوز صادق است. گروه های تکفیری هم به لحاظ اصول فکری و هم به لحاظ زمینه ها و بسترهای پیدایش به خوارج شباهت دارند. تکفیر گستردۀ دیگران، بی توجهی به مقتضیات زمان و مقاومت در برابر تکثر و تغییر، نص گرایی افراطی و عدم توجه به عقل گرایی، خشونت و نگاه انحصاری به توحید؛ برخی از موارد تشابه در اصول فکری و رفتاری است. افول سنت قبیله ای، واکنش به تعدد و تکثر قرائت ها از اسلام و مقاومت در برابر مدنیت نوظهور اسلامی مهمترین بسترهای پیدایش خوارج هستند. به نظر می رسد ظهور داعش نیز، واکنشی سخت به هجوم دنیای مدرن و افول زندگی سنتی می باشد؛ در این پژوهش از نگاه تاریخی – تحلیلی و روش مقایسه ای استفاده شده و از چارچوب هویت مقاومت و بنیادگرایی امانوئل کاستلز بهره نظری برده شده است.
کلیدواژه ها: داعش؛ خوارج؛ تکفیر؛ سنت قبیله ای؛ اسلام
نویسندگان:
حمید نساج: عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان
نصیبه عبدی پور: دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی
 پرویز جمشیدی مهر: دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه اصفهان
فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست - دوره 6، شماره 23 - شماره پیاپی 53، زمستان 1396.
برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.

اخبار پیشنهادی:
loading
  •   
  • به اشتراک گذاری :
  • facebook
  •  
  • twitter
  •  
  • کلوب
  •  
  • فیس نما
  •  
  • لینکیداین
  •  
  • googleplus
  •  
  • googleplus
  •  
  • telegram
اشتراک در خبرنامه تی نیوز

با عضویت در خبرنامه تی نیوز می توانید روزانه خبرهای روز را در ایمیل خود مشاهده کنید

@